Η Ελλάδα στο... παρά πέντε

Ενα από τα καλύτερα αιολικά πεδία της Ευρώπης, άπλετος ήλιος, ποτάμια που κατεβαίνουν από υψόμετρα, γεωθερμία, βιομάζα, κυματική ενέργεια από τις θάλασσες και τις απέραντες ακτογραμμές, όλα αυτά διαθέτει η Ελλάδα. Τίποτα δεν δικαιολογεί τη σημερινή μιζέρια της «πράσινης ενέργειας» στη χώρα μας.

Mόλις με 8,5% συμμετείχαν στη συνολική ενέργεια που καταναλώθηκε πέρυσι οι ανανεώσιμες πηγές -και απ' αυτό, το 6,5% προήλθε από τα μεγάλα υδροηλεκτρικά φράγματα...

Ηδη η Ελλάδα έχασε το στόχο για το 2010, ο οποίος ήταν να παίρνουμε το 20,1% του ηλεκτρισμού από ΑΠΕ. Τώρα αναγκαστικά δίνουμε τη μάχη για το επόμενο ορόσημο, που έχει τοποθετηθεί από την Ε.Ε. για το 2020: 20% μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, 20% μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, 20% της συνολικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η Ελλάδα, αντί να πρωτοπορεί, δέχθηκε μειωμένο στόχο συμμετοχής των ΑΠΕ (18%). Καθώς το 18% αυτό αναφέρεται στη συνολική ενεργειακή κατανάλωση (συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, της θέρμανσης κ.λπ.), η επίτευξη του στόχου μεταφράζεται σε 35% περίπου της ηλεκτροπαραγωγής. Μιλάμε δηλαδή για μια πραγματική ενεργειακή επανάσταση, η οποία πρέπει να συντελεστεί τα αμέσως επόμενα χρόνια. Η διαφορά από ανάλογα «πρέπει», που επαναλαμβάνουν επιστήμονες και περιβαλλοντολόγοι, είναι ότι δεν υπάρχει περιθώριο για καθυστέρηση. Η ολοένα πιο απειλητική εμφάνιση των συνεπειών των κλιματικών αλλαγών, η άνοδος των τιμών των ορυκτών καυσίμων και η καταβολή προστίμων για τα αέρια του θερμοκηπίου βεβαιώνουν και τον πιο δύσπιστο ότι ήρθε η ώρα για αποφασιστικά βήματα. Δυστυχώς, οι ελληνικές κυβερνήσεις περισσότερο σύρονται πίσω από τις διεθνείς τάσεις, παρά τραβούν μπροστά.

Εξοικονόμηση: το πρώτο βήμα

Πριν απ' όλα αυτά, όμως, πρώτος στόχος είναι η εξοικονόμηση. Η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας είναι η πλέον... «ανανεώσιμη πηγή». Επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι είναι ρεαλιστικό στις ανεπτυγμένες χώρες να επιτευχθεί πτώση της κατανάλωσης ενέργειας από 30% - 40% τα επόμενα χρόνια. Στην Ελλάδα παρατηρείται αύξηση της ζήτησης 2% - 3% το χρόνο, με αποτέλεσμα τα ελληνικά νοικοκυριά να ξοδεύουν για θέρμανση πιο πολλά από τα... σουηδικά, ενώ οι ανάγκες κλιματισμού δημιουργούν θερμές κορυφώσεις κατανάλωσης το κατακαλόκαιρο. Δυστυχώς, η χώρα μας δεν διαθέτει ένα εθνικό σχέδιο εξοικονόμησης ενέργειας σε όλους τους τομείς (τα δίκτυα μεταφοράς ρεύματος έχουν π.χ. σημαντικές απώλειες), μια μάχη η οποία δεν μπορεί να επαφίεται στον... πατριωτισμό των Ελλήνων. Η κυβέρνηση καθυστέρησε χρόνια να εισαγάγει την κοινοτική οδηγία για ενεργειακή ταυτότητα των κτιρίων και τελικά προχωράει σε ένα άτολμο νομοθέτημα, την ώρα που ο κτιριακός τομέας της Ελλάδας ξοδεύει μέχρι και το 35% της ενέργειας.

Στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, παρά το «τέρας» της γραφειοκρατίας που καραδοκεί, τα τελευταία χρόνια έγιναν βήματα (παροχή συμφωνημένης υψηλής τιμής αγοράς κιλοβατώρας, προώθηση Χωροταξικού) που διαμορφώνουν ένα πολύ ευνοϊκό επενδυτικό πεδίο, κυρίως για την αιολική ενέργεια. Η ενέργεια από τον άνεμο είναι μια αποτελεσματική τεχνολογία, η οποία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με προκατάληψη. Ο κίνδυνος όμως να αντιμετωπιστεί η «πράσινη ενέργεια» ως κερδοφόρο Ελντοράντο, με αγνόηση των «παράπλευρων» συνεπειών και συγκεντροποίηση των εγκαταστάσεων, είναι υπαρκτός. Χρειάζεται προσοχή, ώστε να μη δυσφημιστούν οι ΑΠΕ στα πρώτα τους βήματα.

Εμπόδια στους ιδιώτες

Οσο αξιόλογα είναι τα κίνητρα στους ιδιώτες επενδυτές, άλλο τόσο είναι ανύπαρκτα στους πολίτες που θα ήθελαν να προχωρήσουν σε εγκατάσταση μικρών συστημάτων ΑΠΕ στο σπίτι τους ή στην ιδιοκτησία τους. Επιχορήγηση δεν υπάρχει, ο ΦΠΑ είναι 19%(!), οι φοροαπαλλαγές περικόπηκαν ακόμα και για τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, ενώ ο καθένας που θα βάλει μερικά πάνελ φωτοβολταϊκών στη στέγη του αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματίας και πρέπει να ανοίξει βιβλία... Πιο αποτελεσματικό τρόπο αποθάρρυνσης των πολιτών δεν θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί. Αυτό όμως που μοιάζει ατολμία ή καθυστέρηση μετατρέπεται σε πολιτικό έγκλημα, όταν οι ανάγκες σε ενέργεια προτείνεται να καλυφθούν με λιθάνθρακα, ή ακόμη και με σκέψεις για πυρηνικά.

Η αποτελεσματική απάντηση στις προκλήσεις θα έρθει κυρίως από πολιτικές παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας και έμπνευσης. Το ΟΙΚΟ παρουσιάζει τις βασικές τομές που πρέπει να γίνουν. Και επειδή θεωρούμε ότι και ο κάθε πολίτης είναι υπεύθυνος και με τη δική του συμβολή μπορεί να δώσει μια ώθηση, παρουσιάζουμε μερικές βασικές κινήσεις, ώστε να εξοικονομήσουμε ενέργεια (κατ' αρχάς στο σπίτι μας) και να αξιοποιήσουμε τις ΑΠΕ. Το κλίμα είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση για να την αφήσουμε στα χέρια των αρμοδίων.

Πηγή: ΟΙΚΟ Καθημερινής

ENVIMA: Υπηρεσίες